Geen luiers bij gft

“Kan het gebruik van wasbare luiers, en het stimuleren ervan, helpen om de hoeveelheid afval terug te dringen?” Is dat een vraag?

In gemeente Noordoostpolder mogen vanaf 1 januari babyluiers niet meer in de gft-container worden gedeponeerd. Ik heb dat nooit begrepen en vind het dan ook niet meer dan logisch dat het niet meer mag, want wegwerpluiers bevatten plastic. Maar toen ik het persbericht van de gemeente op de sociale mediapagina’s van noordoostpolder.nieuws.nl doorplaatste, regende het onbegrip.

Afvalverwerkingsbedrijf HVC accepteert niet langer dat de luiers met het groenafval worden aangeboden, maar de gemeente krijgt de schuld. Op Facebook staan reacties als “In de tuin van de burgemeester flikkeren” en “Gewoon dumpen bij het gemeentehuis, ze vragen erom”. Volgens sommigen is het zelfs doorgestoken kaart: “Eerst de grijze bak per leging laten betalen en vervolgens de luiers naar de grijze bak doen”. 

Ja hoor, alsof het om een verdienmodel zou gaan! Iedereen met een beetje milieubewustzijn begrijpt dat de gemeente er juist alles aan doet om de hoeveelheid restafval terug te dringen. Om ouders met kinderen die ‘in de luiers zitten’ tegemoet te komen, is op de milieustraat een aparte inzamelbak voor wegwerpluiers geplaatst. Wie z’n grijze container wil ontzien, moet er dus voor rijden. Maar de gemeente bekijkt of er op meer plaatsen – zoals in de buitendorpen – aparte inzamelbakken voor luiers geplaatst kunnen worden. 

Eén zin in het persbericht verbaasde me trouwens wel: “De gemeente wil tevens onderzoeken of gebruik van wasbare luiers, en het stimuleren ervan, kan helpen om de hoeveelheid afval terug te dringen”. Is daar onderzoek voor nodig? Natuurlijk is dat beter voor het milieu! En begin dan niet over de hoeveelheid energie, water en zeep die er nodig is om luiers te wassen. Want die staan in geen verhouding tot het materiaal en de chemische stoffen in wegwerpluiers. 

Ik ben van de generatie die inmiddels kleinkinderen heeft. Maar ook in mijn tijd werd je al meewarig aangekeken als je ‘nog’ katoenen babyluiers gebruikte. Ik voelde me echter wel aangesproken door bioloog Midas Dekkers die baby’s een milieuramp noemde. Hij rekende voor dat er per baby zo’n zes bomen worden gekapt om papieren luiers te kunnen maken. Verdere cijfers zijn me niet bijgebleven, maar een snelle zoektocht op het web leert dat er per baby 67 liter ruwe olie wordt verwerkt tot plastic. Wegwerpluiers zorgen voor één ton afval per kind. Het produceren en wassen van wasbare luiers veroorzaakt 1,5 tot 2,5 keer minder CO2 dan het produceren van wegwerpluiers.

Heb je je bij het kopen van al die pakken pampers weleens afgevraagd hoe de generaties van onze ouders en grootouders – met veelal grote gezinnen – zich redden? De zeventigers van nu hebben ze in ieder geval niet gedragen. Wegwerpluiers kwamen ‘pas’ in de jaren zestig van de vorige eeuw op de markt. In het decennium daarvoor werd plastic algemener. Ik herinner me dat m’n moeder – die zes baby’s in de luiers had – vertelde dat ze zo blij was met de eerste plastic broekjes en onderleggers. Daar had ik nooit zo bij stilgestaan. Tot de intrede van plastic was dus alles nat, van kleding tot beddengoed! En welk doorsneegezin had toen een wasautomaat, laat staan droogtrommel?

Logisch dat ze erop gebrand waren kinderen zo snel mogelijk ‘droog’ te krijgen. Ik ook, want overdag en thuis gebruikte ik wasbare luiers. Volgens mijn moeder viel zindelijkheid bij peuters te trainen. “Maar dan moeten ze wel zelf voelen dat ze nat zijn. Met een katoenen luier zullen ze dat besef eerder hebben dan met een papieren.” Ze had gelijk en helemaal geen luier bleek nog effectiever. Op een warme zomerdag alleen een onderbroekje aan. Dat vereiste wel wat doorzettingsvermogen én een flinke voorraad onderbroekjes, maar met een paar dagen was het gefikst. Mijn drie peuters voelden toen zelf feilloos aan wanneer de nood hoog was. De stapel onderbroekjes is tussentijds ook nog eens naar een buurkind gegaan en daar was het effect hetzelfde. Voor hun tweede jaar waren ze overdag droog. “Vond ie het nodig?”, zei de consultatiebureauarts, toen ze er bij mijn oudste naar informeerde. Nou nee, maar ik vond het nodig! Dat betekende dat ik geen luiers meer hoefde te wassen. Maar daarnaast had ik het tevreden besef toch zeker een paar bomen te hebben gespaard en een berg afval bespaard. 

‘Worden er nog wel wasbare luiers verkocht?’, vroeg ik me af. Maar ook die ontwikkeling heeft niet stilgestaan, bleek na enig gegoogel. Niet alleen milieu-, maar ook gebruiksvriendelijke exemplaren. In de uitvoering van een wegwerpluier, dus zonder het gehannes met veiligheidsspelden. En voor als je zelf niet wassen wilt, zijn er – althans in de grote steden – luierservices die de vuile was thuis ophalen en schone luiers afleveren. Wat let je nog?